विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) ले आज (२०२५ जुन २२) दुईवटा अत्यन्तै महत्वपूर्ण स्वास्थ्यसम्बन्धी मार्गनिर्देशन सार्वजनिक गरेको छ, जसले वैश्विक स्तरमा स्वास्थ्य सेवा र अनुसन्धान नीतिमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ। पहिलो मार्गनिर्देशन एमपक्स (Mpox), जुन पहिले मंकीपक्स (Monkeypox) को नामले चिनिन्थ्यो, सम्बन्धी नयाँ क्लिनिकल तथा संक्रमण नियन्त्रणसम्बन्धी दिशा–निर्देशन हो। यस नयाँ मार्गनिर्देशनमा एमपक्सको उपचार अब घरमै बसेर गर्ने सकिने स्पष्ट व्यवस्था गरिएको छ, जुन विशेष रूपमा ती बिरामीहरूका लागि उपयोगी हुने अपेक्षा गरिएको छ जसको लक्षण हल्का मात्र हुन्छ र अस्पतालमा भर्ना हुनु आवश्यक छैन। साथै, मार्गनिर्देशनमा एचआईभी संक्रमित व्यक्ति, गर्भवती महिला, नवजात शिशु तथा अन्य कमजोर स्वास्थ्य अवस्था भएका व्यक्तिहरूको विशेष हेरचाहका लागि स्पष्ट उपायहरू उल्लेख गरिएको छ। यसले रोगको सामुदायिक स्तरमा फैलावट कम गर्न र स्वास्थ्यमैत्री वातावरण निर्माण गर्न मद्दत गर्नेछ। संक्रमण नियन्त्रणका लागि घर र अस्पताल दुवै सन्दर्भमा अपनाउनु पर्ने सावधानीहरू पनि यसमा समावेश गरिएको छ। यस विषयमा आजै एक अन्तर्राष्ट्रिय वेबिनारको आयोजना गरी स्वास्थ्यकर्मी, नीति निर्माता र सरोकारवाला निकायहरूलाई जानकारी प्रदान गरिएको थियो।

त्यसैगरी, डब्ल्यूएचओले दोस्रो मार्गनिर्देशनस्वरूप ‘स्वास्थ्य अनुसन्धानमा प्राथमिकता निर्धारणको नैतिक ढाँचा’ सम्बन्धी नयाँ नीति पनि सार्वजनिक गरेको छ। यो मार्गनिर्देशनले स्वास्थ्य अनुसन्धानमा संलग्न नीति निर्माता, अनुसन्धानकर्ता तथा लगानीकर्ताहरूलाई नैतिक, पारदर्शी र समावेशी तरिकाले अनुसन्धानको प्राथमिकता तय गर्न सघाउनेछ। विशेष गरी विकासोन्मुख तथा स्रोत अभाव भएका मुलुकहरूमा अनुसन्धानका उद्देश्यहरू समुदायको वास्तविक आवश्यकतासँग मेल खाने गरी चयन गरिनु आवश्यक छ भन्ने विचार यस दस्तावेजमा प्रमुख रूपमा उठाइएको छ। डब्ल्यूएचओको यो प्रयासले वैज्ञानिक अनुसन्धानलाई केवल प्राविधिक दृष्टिले मात्र नभई मानवीय, सामाजिक र नैतिक दृष्टिकोणबाट समेत न्यायोचित बनाउने दिशामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउनेछ। यस सम्बन्धमा आज आयोजित एक भर्चुअल प्यानलमार्फत यस नयाँ नीतिको औपचारिक घोषणा गरिएको हो, जसमा विश्वभरका अनुसन्धान र नीति निर्माणमा संलग्न व्यक्तिहरूले सहभागिता जनाएका थिए।

यी दुबै मार्गनिर्देशनहरूले भविष्यमा स्वास्थ्य सेवा प्रवाह र अनुसन्धान प्रक्रियालाई अझ बढी उत्तरदायी, समान र प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

स्रोत : विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO)