अहिलेको पुस्तामा यौन क्षमता वा यौन इच्छा कम हुँदै गएको विषय गम्भीर बहसको विषय बन्न थालेको छ। धेरै अनुसन्धान तथा चिकित्सकहरूले हालका युवामा यौन कमजोरी (Sexual Deficiency) वा यौन इच्छा कमीको समस्या तीव्र रूपमा बढिरहेको औँल्याएका छन्। यो समस्याको पछाडि धेरै कारणहरू रहेकाले यसलाई सरल रूपमा हेर्न नमिल्ने विज्ञहरू बताउँछन्।
विगतका वर्षहरूमा जुन दरले मानसिक स्वास्थ्य समस्या, तनाव, प्रतिस्पर्धा र करियर दबाबका कारण युवाहरूमा मानसिक थकान बढेको छ, त्यसले यौन जीवनमा प्रत्यक्ष प्रभाव पारेको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार, जब मानसिक तनावको मात्रा अत्यधिक हुन्छ, त्यसले दिमागका हर्मोन सन्तुलनमा असर गर्छ। विशेषगरी टेस्टोस्टेरोन र एस्ट्रोजन जस्ता यौन हर्मोनहरू तनावका कारण घट्न पुग्छन्, जसले स्वाभाविक रूपमा यौन आकर्षण, उत्तेजना र सन्तुष्टि घटाउँछ। पछिल्लो समय डिप्रेसन, चिन्ता र सामाजिक अलगावका घटना पनि निकै बढेका छन्, जसले गर्दा युवाहरू यौन सम्बन्धप्रति उदासीन हुन थालेका छन्।
यसका साथै, डिजिटल माध्यम र अनलाइन पोर्नोग्राफीको पहुँच सहज भएपछि धेरै युवा त्यसतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्। लगातार पोर्न हेर्ने बानीले दिमागको डोपामिन रिसेप्टरहरू सुस्त बनाउँछ, जसले गर्दा वास्तविक सम्बन्धबाट आनन्द र सन्तुष्टि लिन कठिन हुन्छ। धेरैजसो युवाले पोर्नमा देखिने कृत्रिम र अतिरञ्जित यौन चित्रणबाट गलत अपेक्षा बनाउने र पछि वास्तविक सम्बन्धमा निराशा महसुस गर्ने गरेका छन्। विश्वका थुप्रै यौन रोग विशेषज्ञहरूले पोर्नको अति प्रयोगले “porn-induced erectile dysfunction” को समस्या निम्त्याइरहेको चेतावनी दिएका छन्, जुन युवाहरूमा डरलाग्दो रूपमा बढिरहेको छ।
खानपिन र जीवनशैली पनि यौन कमजोरी बढाउने अर्को मुख्य पक्ष हो। जंक फूड, बोसोयुक्त खाना, अत्यधिक मदिरा सेवन, धूम्रपान र लागूपदार्थले शरीरको रक्तसञ्चार र स्नायुतन्त्रमा प्रतिकूल असर पार्छ। रक्तसञ्चार राम्रो नभए यौन अंगमा पर्याप्त रगत पुग्न सक्दैन, जसले शिथिलता ल्याउँछ। साथै शारीरिक गतिविधि घटेको, व्यायामको कमी, मोटोपना आदि कारणले पनि टेस्टोस्टेरोन घटाउने र यौन क्षमता कमजोर बनाउने प्रमाणहरू भेटिएका छन्।
युवाहरूको सम्बन्ध तथा सामाजिक वातावरणमा आएको परिवर्तनले पनि भूमिका खेलेको विज्ञहरू बताउँछन्। पछिल्लो पुस्तामा दिगो र स्थिर सम्बन्धको परिभाषा कमजोर हुँदै गएकाले धेरैजसो युवा यौन सम्बन्धलाई अस्थायी रूपमा लिन्छन्। सम्बन्धमा विश्वासको कमी, बारम्बारको टकराव र वफादारीप्रतिको शंका हुँदा दुवै साथीबीचको आत्मीयता हराउँछ, जसले शारीरिक सम्पर्कमा पनि नकारात्मक प्रभाव पार्छ।
त्यसैगरी, केही मेडिकल कारणले पनि युवामा यौन कमजोरी देखिएको छ। मधुमेह, उच्च रक्तचाप, थाइराइड, मिर्गौलाको समस्या, यकृत रोग, वा केही मानसिक औषधिहरूको साइड इफेक्टले यौन इच्छा घटाउँछ। यी समस्याको समयमा निदान र उपचार नभए स्थिति झन जटिल बन्न सक्छ।
यसरी मानसिक, सामाजिक, भौतिक, डिजिटल र स्वास्थ्यका पक्षहरूको मिसिएको असरले गर्दा अहिलेको पुस्तामा यौन क्षमता कमजोर हुने समस्या देखिएको हो। यसको समाधानका लागि विज्ञहरूले समग्र सुधारको खाँचो रहेको बताउँछन्। एकातिर, युवाहरूले आफ्ना मानसिक स्वास्थ्यप्रति सचेत भएर तनाव व्यवस्थापन (जस्तै ध्यान, योग, काउन्सिलिङ) गर्नुपर्ने, अर्कोतिर शारीरिक तन्दुरुस्ती कायम राख्न कसरत र स्वस्थ भोजन अपनाउनुपर्ने सल्लाह दिइन्छ।
त्यस्तै, पोर्न र डिजिटल लतबाट टाढा रहन, आफ्नो साथी वा पार्टनरसँग खुलेर संवाद गर्ने, तथा अत्यधिक नशापदार्थ र धूम्रपान परित्याग गर्ने उपायहरूले पनि यौन स्वास्थ्य बलियो बनाउन मद्दत पुर्याउने विज्ञहरू बताउँछन्। यौन स्वास्थ्य अझै पनि हाम्रो समाजमा लाज र गोपनीयताको विषय मानिने भएकाले धेरैजसो युवा समस्यालाई लुकाउने गर्छन्। तर समयमै खुला रूपमा छलफल गर्ने र आवश्यकता परेमा चिकित्सकसँग परामर्श लिनु नै उत्तम उपाय भएको यौन रोग विशेषज्ञहरूको जोड छ।