गुगु जोहान्सबर्गको डाउनटाउनमा रहेको एक USAID द्वारा वित्त पोषित क्लिनिकबाट एन्टि-रेट्रोभाइरल (ARV) औषधि लिने गर्थिन्। तर जब पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यस वर्षको सुरुआतमा विदेशी सहायता कोषमा कटौती गरे, गुगु र दक्षिण अफ्रिकाभरिका हजारौं एचआईभी पोजिटिभ बिरामीहरू अचानक अनिश्चित भविष्यमा फसे। गुगु भने भाग्यमानी रहिन् — क्लिनिक बन्द हुनुअघि उनले नौ महिनाको लागि थोकमा औषधि पाउन सकिन्। अब उनको औषधि सेप्टेम्बरमा सकिनेछ, र त्यसपछि उनी स्थानीय सरकारी अस्पतालमा जान योजना बनाइरहेकी छिन्। तर उनले चेतावनी दिइन् कि धेरै सेक्स वर्करहरू सार्वजनिक अस्पताल जानबाट हतोत्साहित हुन सक्छन्, किनकि त्यहाँ सेवा पाउन बिहान ४-५ बजे पुग्नुपर्छ र पूरै दिन कुर्नुपर्ने हुन्छ, जुन उनीहरूको पेशाको लागि व्यवहारिक हुँदैन।
पूर्व सेक्स वर्कर रहेकी ५४ वर्षीया गुगुले उद्योग छोडेपछि मात्र आफू एचआईभी पोजिटिभ भएको थाहा पाइन्। दश वर्षअघि उनलाई खोकी लागेपछि सुरुमा टिबीको शंका गरिन् तर उपचारले काम नगरेपछि परीक्षण गर्दा उनी एचआईभी पोजिटिभ पाइइन। त्यसबेलादेखि उनी नियमित रूपमा ARV औषधिमा छन्। अहिले उनी एक गैरसरकारी संस्थामा परियोजना संयोजकको रूपमा कार्यरत छिन्। “हामी गर्भवती सेक्स वर्करहरूलाई ARV औषधि प्राप्त गराउन सघाउँछौं ताकि उनीहरूको बच्चाहरू एचआईभी नेगेटिभ जन्मुन्। साथै, हामी उनीहरूको घरमै पुगेर औषधि सेवन नियमित छ कि छैन भनेर हेर्छौं र बच्चाहरूको मासिक स्वास्थ्य जाँचमा पनि साथ दिन्छौं,” उनले भनिन्।
दक्षिण अफ्रिकामा लाखौं एचआईभी संक्रमितहरूले USAID द्वारा सहयोग प्राप्त निजी क्लिनिकहरूबाट उपचार र औषधि लिँदै आएका थिए। तर ट्रम्प प्रशासनको विदेशी सहायता कटौतीपछि तीमध्ये धेरै क्लिनिकहरू बन्द भए। संयुक्त राष्ट्र संघीय संस्था UNAIDS ले सार्वजनिक गर्न लागेको रिपोर्टमा भनिएको छ कि दाताहरूबाट आएको तीव्र सहायता कटौतीका कारण एचआईभी/एड्सविरुद्धको “अद्भुत प्रगति” पछाडि फर्किन सक्ने खतरा छ। सन् २०१० यता नयाँ एचआईभी संक्रमण ४०% ले घटेको, ४.४ मिलियन बालबालिकाहरू संक्रमणबाट बचाइएको र २६ मिलियनभन्दा बढीको ज्यान बचाइएको भए पनि, अबको निष्क्रियताले सन् २०२९ सम्म ६ मिलियन नयाँ संक्रमण र ४ मिलियन मृत्युको सम्भावना रहेको चेतावनी दिइएको छ।
यी सहायता कटौतीहरूले केवल उपचारमा होइन, अनुसन्धानमा पनि गम्भीर असर पारेको छ। दक्षिण अफ्रिकाको Wits विश्वविद्यालयमा वैज्ञानिकहरूको टोली HIV को खोप विकास गर्न काम गरिरहेको थियो, तर अमेरिकी कोष रोकिएपछि उनीहरूको योजना रोकिएको छ। प्रा. अब्दुल्ला एलीका अनुसार, “हामी आफैँ अफ्रिकी समुदायका लागि खोप परीक्षण गर्न खोजिरहेका थियौं, तर कोष बन्द भएपछि धेरै अनुसन्धान ठप्प भएको छ।” ल्याबले यस वर्षको अन्त्यमा गर्ने भनिएको क्लिनिकल ट्रायल रोकिएको छ, र अब सम्भावित अनुसन्धानहरू यूरोप वा अमेरिकामा परीक्षण गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ। यही कारण जुन महिनामा विश्वविद्यालयहरूले सरकारसँग ४.६ अर्ब र्याण्डको राहत माग गरेका थिए।
दक्षिण अफ्रिकामा ७.७ मिलियनभन्दा बढी एचआईभी संक्रमित छन्, जसमा ५.९ मिलियन जनाले ARV औषधि लिइरहेका छन्। PEPFAR कार्यक्रमद्वारा अमेरिकी सहयोगले देशको एचआईभी कार्यक्रमको झण्डै १७% हिस्सा पुर्याएको थियो। अहिलेको सहायता कटौतीले संक्रमण दर पुनः बढ्ने, टिबी लगायत अन्य संक्रामक रोगहरू फेरी फैलिने खतरा बढेको विज्ञहरू बताउँछन्। गुगु भन्छिन्, “मानिसहरू औषधि छाड्न चाहँदैनन्, किनकि उनीहरू डराउँछन् कि यदि औषधि नपाए मर्छन्।” उनले थपिन्, “यो समस्या केवल अहिलेको लागि होइन, भविष्यको पुस्ता, विशेषगरी महिला र युवाहरूको स्वास्थ्य र जीवनका लागि गम्भीर चुनौती हो।”
स्रोत: BBC News