नेपालको भोटेकोसी नदीमा आएको विनाशकारी बाढी — जसले कम्तीमा नौ जनाको ज्यान लिएको र दुई दर्जनभन्दा बढीलाई बेपत्ता बनाएको — चीनको तिब्बत क्षेत्रमा रहेको एक सुप्राग्लेशियल तालको आकस्मिक निकासका कारण आएको क्षेत्रीय जलवायु अनुगमन निकायले बुधबार जनाएको छ।

यस साता आएको बाढीले नेपाल र चीन जोड्ने ‘मित्रता पुल’ समेत बगाएको थियो। नेपालमा मात्र १९ जना, जसमा बेइजिङले सहयोग गरेको इनल्यान्ड कन्टेनर डिपोमा कार्यरत छ जना चिनियाँ कामदारहरू समेत छन्, अझै पनि बेपत्ता छन्। चिनियाँ सरकारी समाचार संस्था शिन्ह्वाले भने चीनतर्फ ११ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेको जानकारी दिएको छ।

काठमाडौंस्थित अन्तर्राष्ट्रिय हिमाली विकास केन्द्र (ICIMOD) का अनुसार स्याटेलाइट तस्वीरका आधारमा बाढी नेपालको लाङटाङ हिमाल क्षेत्रको उत्तरतर्फ रहेको तालबाट सुरु भएको देखिन्छ। “उपलब्ध उपग्रह तस्वीरका आधारमा गरिएको प्रारम्भिक विश्लेषण अनुसार बाढी तालको आकस्मिक निकासबाट आएको हो,” आईसीआईएमओडीका ग्लेसियर तथा रिमोट सेन्सिङ विज्ञ सुदन महर्जनले रोयटर्सलाई बताए।

सुप्राग्लेशियल ताल भनेको हिमनदीको सतहमा, विशेषगरी मलबेले ढाकिएको क्षेत्रमा बन्ने ताल हो, जुन स-साना पग्लिएको पानीका पोखरीहरूबाट विस्तार हुँदै ठूलो तालमा परिणत हुन्छ। आईसीआईएमओडीका अर्का अधिकारी सस्वत सान्यालले भने यस्ता घटनाहरू हिन्दुकुश हिमाली क्षेत्र (अफगानिस्तान, बंगलादेश, भुटान, चीन, भारत, म्यानमार, नेपाल र पाकिस्तानमा फैलिएको) मा “अभूतपूर्व” दरमा बढिरहेका छन्। “हामीले यस्ता घटनाहरूका पछाडि रहेका कारण र तिनले ल्याउने श्रृंखलाबद्ध असरहरूमा अझ गहिरो अनुसन्धान गर्नुपर्ने आवश्यकता छ,” सान्यालले भने।

नेपालमा हरेक वर्ष जुनदेखि सेप्टेम्बरसम्म मनसुनले पहाडी क्षेत्रमा बाढी र पहिरोको जोखिम बढाउँछ। जलवायु परिवर्तनका असर — जस्तै चरम मौसम, असामान्य वर्षा, आकस्मिक बाढी, पहिरो र हिमताल विस्फोट — ले नेपाललाई अझै बढी संवेदनशील बनाएको विज्ञ र अधिकारीहरू बताउँछन्।  यस वर्षको प्रारम्भिक मनसुन वर्षाले नेपालका अन्य भागहरूमा पनि ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार, मे २९ पछि हालसम्म कम्तीमा ३८ जनाको ज्यान गइसकेको वा उनीहरू बेपत्ता छन्।

स्रोत : Reuters