विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) ले सोमबार गिलियाड (Gilead) कम्पनीद्वारा उत्पादन गरिएको लेनाकापाविर (lenacapavir) नामक औषधिलाई एचआईभी संक्रमणको रोकथामका लागि प्रयोग गर्न सिफारिस गरेको छ।
यो सिफारिस रुबान्डाको किगालीमा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय एड्स सम्मेलन (International AIDS Conference) मा गरिएको हो। करिब एक महिनाअघि अमेरिकी स्वास्थ्य नियामक निकायले यो औषधिलाई स्वीकृति दिएको थियो, जसले एचआईभी संक्रमण रोक्न नयाँ आशा जगाएको छ।
लेनाकापाविर वर्षमा दुईपटक मात्र लगाइने इन्जेक्सन हो, जसले दैनिक खाने औषधिहरू वा छोटो अवधिको प्री–एक्सपोजर प्रोफिल्याक्सिस (PrEP) विकल्पहरूको सट्टा दीर्घकालीन समाधान उपलब्ध गराउँछ। यो विशेषगरी ती समुदायहरूका लागि प्रभावकारी विकल्प हो, जसलाई दैनिक औषधि सेवनमा समस्या हुन्छ, सामाजिक कलङ्क वा स्वास्थ्य सेवामा पहुँचको अभाव छ।
WHO का महानिर्देशक टेड्रोस अधानोम गेब्रेयेससले भने, “एचआईभी खोप अझै सम्भव भएको छैन, तर लेनाकापाविर त्यसको अर्को उत्कृष्ट विकल्प हो।”
यो सिफारिस यस्तो समयमा आएको हो जब एचआईभी रोकथाम प्रयासहरू सुस्त भइरहेका छन्। सन् २०२४ मा मात्रै १३ लाख नयाँ एचआईभी संक्रमणका घटनाहरू दर्ता भएका थिए, जुन सहयोगको कमी, सामाजिक कलङ्क र स्वास्थ्य सेवामा पहुँच अभावका कारण भएको बताइएको छ।
यी संक्रमणहरू मुख्यतः यौन व्यवसायमा संलग्न व्यक्ति, पुरुष–पुरुष यौन सम्बन्ध राख्नेहरू, ट्रान्सजेन्डर व्यक्ति, सुई प्रयोग गर्ने व्यक्ति, जेलमा रहेका व्यक्ति, र बालबालिका तथा किशोरहरूमा बढी देखिएको छ।
WHO ले एचआईभी परीक्षणका लागि सार्वजनिक स्वास्थ्य दृष्टिकोणलाई प्राथमिकता दिनु पर्ने बताएको छ। यस अन्तर्गत, जटिल र महँगो प्रक्रियाहरूलाई हटाउँदै सरल र सस्तो HIV रैपिड टेस्ट (Rapid Test) प्रयोग गर्न सिफारिस गरिएको छ।
लेनाकापाविर, जसलाई क्याप्सिड इनहिबिटर (capsid inhibitor) नामक औषधिको वर्गमा राखिन्छ, अघिल्लो वर्ष गरिएका ठूला क्लिनिकल परीक्षणहरूमा एचआईभी रोकथाममा करिब १०० प्रतिशत प्रभावकारी देखिएको थियो।
स्रोत: Reuters