दैनिक रूपमा तम्बाकू सेवन र त्यसको अप्रत्यक्ष प्रभावले विश्वभर लगभग ८ मिलियन मानिसको मृत्यु हुन्छ। जसमध्ये ७ मिलियन मृत्यु तम्बाकू प्रयोगकर्ताबाट र करिब १.३ मिलियन मृत्यु दोस्रो‑हात धूमपान (passive smoking) का कारण हुन्छ। तम्बाकू प्रयोगकर्ताहरू विश्वभर १.३ बिलियन छन्, र तीमध्ये ८०% मानिसहरू निम्न वा मध्यम–आय भएका देशहरूमा बस्थे, जसले स्वास्थ्य र आर्थिक भार ती देशहरूमा तीव्र बनाउँछ ।

सन् २०२३ को वैश्विक स्वास्थ्य जोखिम अध्ययन (Global Burden of Disease) अनुसार, एक वर्षमा तम्बाकूको सम्पूर्ण जोखिमले ७ मिलियनभन्दा बढी प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष मृत्युहरू निम्त्याएको थियो । वयस्क पुरुषहरूको मृत्युमा तम्बाकू पहिलो र महिलाहरूमा सातौं प्रमुख कारण रहेको तथ्यांक पनि समावेश गरिएको छ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) ले सिगरेट, इ-सिगरेट, हिटेड टोबैको, र निकोटिन प्याचस्ता नयाँ उत्पादनहरूमा पनि कडा नियम र उच्च कर प्रयोग गर्न सुझाव दिएको छ। यसले विशेषगरी युवा वर्गलाई लक्षित गर्ने उद्योग प्रवृत्ति रोक्न सहयोग पुऱ्याउँछ । यसका लागि WHO ले MPOWER योजना सुरु गरेको छ, जसले विज्ञापन प्रतिबन्ध, स्वास्थ्य चेतावनी, कर वृद्धि, र सार्वजनिक स्थानमा धूमपान निषेध जस्ता उपायहरू समावेश गर्छ ।

तम्बाकूले स्वास्थ्य मात्र होइन, विकासशील स्वास्थ्य प्रणाली र देशको अर्थतन्त्रमा पनि ठूलो असर पुऱ्याउँछ। हर वर्ष अनुमानित 1.4 ट्रिलियन अमेरिकी डलर खर्च वढ्ने, उत्पादनशीलता घट्ने, र दीर्घकालीन उपचार आवश्यक हुने भएकाले आर्थिक भार उल्लेखनीय छ ।

WHO र स्वास्थ्य विज्ञहरूले यो संकटलाई जोडदार रूपमा सम्बोधन गराउन देशहरूलाई नियम–व्यवस्था कडा बनाउने, कर बढाउने, र जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने दबाब दिइरहेका छन्।

स्रोत : WHO