विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) र युनिसेफ (UNICEF) ले मंगलवार सार्वजनिक गरेको नयाँ तथ्यांकअनुसार, सन् २०२४ मा डिफ्थेरिया, टिटानस र कुकुरोखोकी (whooping cough) विरुद्धको तीन डोज खोप पूरा गर्ने बालबालिकाको संख्या अघिल्लो वर्षको तुलनामा एक मिलियनले बढेको छ।
तर, यस प्रगतिका बाबजुद, खोपमा हुने लगानीमा आएको गिरावट, विश्वभर फैलिएका द्वन्द्वहरू, र खोपबारे फैलिएको गलत सूचनाका कारण प्रगति रोकिने वा उल्टिन सक्ने खतरा बढेको WHO ले चेतावनी दिएको छ। WHO को इम्युनाइजेशन, खोप र जैविक विभागकी निर्देशक केट ओ’ब्रायनले पत्रकारहरूलाई भनिन्, “हामी अहिले एउटा निकै जिद्दी शीशाको छानामा अड्किएका छौं, र त्यो तोडेर अझ धेरै बालबालिकालाई खोपमार्फत सुरक्षित बनाउनु दिनानुदिन कठिन हुँदैछ।”
सन् २०२४ मा विश्वभर ११५ मिलियन शिशुहरू (लगभग ८९%) ले DTP खोपको कम्तीमा एक मात्रा पाए भने १०९ मिलियनले तीनै मात्रा पूरा गरेका थिए। तर झन्डै २० मिलियन शिशुहरूले कम्तीमा एक मात्रा छुटाएका थिए, जसमा १४.३ मिलियन शिशुहरूले कुनै पनि खोपको एक मात्रा पनि नलिएका ‘शून्य डोज’ बालबालिका हुन्।
रिपोर्ट अनुसार, ‘शून्य डोज’ बालबालिकाको संख्या सन् २०३० को लक्षअनुसार आवश्यक वार्षिक सीमा भन्दा चार मिलियनले बढी छ। Immunization Agenda 2030 को लक्ष्य भनेको ‘शून्य डोज’ बालबालिकाको संख्या आधा घटाउनु र विश्वव्यापी खोप पहुँचलाई ९०% पुर्याउनु हो। तर अहिलेको प्रगति हेर्दा विश्व उक्त लक्ष्य हासिल गर्न बाटोभित्र छैन।
दिईएको तथ्यांक अनुसार, विश्वका एक चौथाइ बालबालिका मात्र २६ वटा द्वन्द्व, संकट वा मानवीय संकटले ग्रस्त देशहरूमा बस्छन्, तर यिनले सबै अपूरक खोप नपाएका बालबालिकाको आधा हिस्सा ओगटेका छन्। तीमध्ये आधा देशमा सन् २०१९ मा ३.६ मिलियन अपूरक बालबालिकाको संख्या सन् २०२४ सम्ममा ५.४ मिलियन पुगेको छ।
ओ’ब्रायनले भनिन्, “हामी केही देशहरूमा खोपको पहुँच स्थिर भएको देखिरहेका छौं भने अन्य केहीमा झरिरहेको संकेत देखिँदैछ।”
चुनौतिका बाबजुद केही देशहरूले एचपीभी (HPV), मेनिन्जाइटिस, निमोनिया, पोलियो, र रोटाभाइरस विरुद्धका खोप कार्यक्रमहरू विस्तार गर्न सफल भएका छन्। सन् २०२४ मा विश्वभरका पात्र किशोरीमध्ये ३१% ले कम्तीमा एक मात्रा HPV खोप प्राप्त गरेका छन्। यद्यपि यो सन् २०३० सम्ममा ९०% लक्ष्यभन्दा धेरै कम हो, यो सन् २०१९ को १७% को तुलनामा उल्लेखनीय वृद्धि हो।
मिजल्स (खसरा) विरुद्धको खोपको पहुँच पनि बढेको देखिन्छ, तर यो रोग रोक्न हरेक समुदायमा आवश्यक पर्ने ९५% खोपको पहुँचभन्दा अझै निकै कम रहेको बताइएको छ।
युनिसेफकी कार्यकारी निर्देशक क्याथरिन रसेलले भनिन्, “राम्रो समाचार के हो भने हामी अझ धेरै बालबालिकासम्म जीवनरक्षक खोप पुर्याउन सफल भएका छौं। तर, अझै पनि लाखौं बालबालिकाहरू खोपबाट बच्न सकिने रोगहरू विरुद्ध असुरक्षित छन्, र यो कुरा हामी सबैलाई चिन्तित बनाउनु पर्छ।”
स्रोत : Reuters